Waarom communicatie leren niet gaat werken
Jaren geleden liep ik bij een open huis. Prachtig gerenoveerd. Nieuwe keuken, mooie vloer, gordijnen die precies bij de muurkleur pasten. Ik stond er met bewondering te kijken, tot mijn oog op een haarscheurtje viel. Bij de deurpost, schuin omhoog. De makelaar wuifde het weg: zetting, heel normaal.
Maar ik weet inmiddels wat zo’n scheurtje kan betekenen. Niet altijd. Maar soms.
En bij relaties is het bijna nooit : gewoon zetting.
Ik hoor het zo vaak, in mijn praktijk en daarbuiten. Leer beter communiceren. Gebruik ik-boodschappen. Luister actief. Zeg wat je voelt. Allemaal prima adviezen, ik zeg ze zelf ook weleens. Maar weet je wat het is: als er geen veiligheid is, werkt geen enkele techniek.
Als jij je diep van binnen niet veilig voelt bij je partner, als er een deel van jou altijd een beetje op de uitkijk staat, dan zul je je altijd een beetje inhouden. Dan kom je niet echt aan bij elkaar. Dan landen zijn mooie zinnen niet bij jou, hoe goed geformuleerd ook. Je hoort de woorden, maar je lijf gelooft ze niet.
En die veiligheid bouw je niet met een communicatiecursus.
Ik vergelijk het graag met een huis. Stel, de fundering is verzakt. Dan kun je de muren schilderen, een nieuwe keuken plaatsen, prachtige gordijnen ophangen. Het huis ziet er van buiten geweldig uit. Foto’s voor Funda, iedereen onder de indruk. Maar bij een fikse storm scheuren de muren opnieuw. Want je hebt het probleem niet opgelost, je hebt het overgeschilderd.
Zo werkt het ook tussen jullie. Een nieuwe manier van praten is de verflaag. Mooi, nuttig zelfs, maar niet de fundering.
De fundering, dáár begin ik mee. Veiligheid. Emotionele verbondenheid. Het gevoel van: bij jou mag ik er helemaal zijn, ook als ik moe ben, onzeker, niet mijn beste zelf. Als die basis er eenmaal is, verandert alles. Niet alleen hoe jullie praten, maar hoe jullie naast elkaar bestaan. Hoe jullie naar elkaar kijken aan het einde van een lange dag. Hoe het voelt om thuis te komen, letterlijk de deur open te doen en te weten: hier hoor ik.
Communicatie leren is symptoombestrijding. Je schildert de scheur dicht en hoopt dat-ie niet terugkomt.
Ik ga liever naar de oorzaak. Naar de fundering. Want een huis met een goede fundering hoeft niet perfect gestoffeerd te zijn om overeind te blijven bij storm. Maar een huis zonder fundering blijft nooit lang mooi, hoe duur de gordijnen ook zijn.